EU bezegelt miljardensteun Oekraïne, nieuwe sancties voor Rusland
In dit artikel:
Na maandenlange blokkade door Hongarije heeft de EU groen licht gegeven voor een miljardenlening aan Oekraïne en een nieuw, aangescherpt sanctiepakket tegen Rusland. De lening is van groot belang voor Oekraïne omdat het geld vooral nodig is voor de aanschaf van militair materieel om het land te helpen standhouden in de oorlog met Rusland. De ondertekening lag aanvankelijk al in december klaar, maar in januari zette de Hongaarse premier Viktor Orbán alsnog een veto nadat de Druzhba-pijpleiding in Oekraïne door een droneaanval was beschadigd; Orbán beschuldigde Oekraïne van traag herstel en gebruikte het bezwaar als drukmiddel richting zijn buurland.
De situatie kantelde na de Hongaarse parlementsverkiezingen van 12 april, waarin Orbán een zware nederlaag leed. Zijn beoogde opvolger, Péter Magyar, belooft betere betrekkingen met Brussel, waardoor het blokkadeargument wegviel. Praktisch verliep de afhandeling deze week: president Zelensky meldde dinsdag dat de pijpleiding was hersteld, MOL bevestigde woensdag dat er weer Russische olie doorstroomt, en de ambassadeurs van de lidstaten stemden in met een wijziging van de EU-meerjarenbegroting. Via een schriftelijke procedure — met een korte verlenging van de deadline donderdagmiddag — bleek uiteindelijk niemand bezwaar te hebben, waardoor de lening definitief werd vastgesteld. Europees commissieleider Ursula von der Leyen kondigde aan dat de eerste tranche van 45 miljard euro zo snel mogelijk wordt overgemaakt.
Tegelijk kwamen de lidstaten overeen over het twintigste sanctiepakket tegen Rusland. De maatregelen verbieden onder meer Europese bedrijven om raffinaderijen in Rusland die door Oekraïne zijn getroffen te repareren en treffen ook de Russische LNG-export. Verder krijgen ongeveer zestig organisaties en bedrijven en 46 schepen sancties opgelegd; met twintig extra financiële instellingen mag niet meer worden gehandeld. Voor het eerst zet de EU volgens ingewijden ook een ‘anti-omzeilingsinstrument’ in om handel via derde landen die Rusland als doorvoer gebruikt te blokkeren.
Zelensky bedankte von der Leyen en de Europese Raad-voorzitter António Costa voor hun bemiddeling en noemde de unanimiteit van de beslissing belangrijk. Von der Leyen en Costa riepen daarnaast op om officiële toetredingsonderhandelingen met Oekraïne te starten — een kwestie die tot dusver door Hongarije was tegengehouden en waar ook sommige andere lidstaten, zoals Nederland, terughoudend over zijn.
Kortom: nadat politieke druk en een interne Hongaarse machtswisseling de blokkade opheffen, heeft de EU nu zowel financiële steun als nieuwe sancties vastgelegd, waarmee ze haar steun aan Oekraïne verdiept en de druk op Rusland opvoert.