EU-buitenlandchef: EU wil geen neutrale bemiddelaar zijn in oorlog Oekraïne

In dit artikel:

Kaja Kallas zei donderdag tijdens een informele bijeenkomst van EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Limassol (Cyprus) dat de Europese Unie nooit als neutrale bemiddelaar zal optreden in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Volgens haar staat Europa openlijk aan de kant van Oekraïne en verdedigt het ook eigen veiligheidsbelangen, waardoor een onpartijdige rol niet aan de orde is.

De ministers bespraken in Limassol onder welke voorwaarden de EU een rol kan spelen bij eventuele vredesonderhandelingen. Kallas benadrukte dat de lidstaten eerst intern moeten vastleggen waar ze met Rusland over willen praten en welke rode lijnen niet overschreden mogen worden. Ze zei expliciet dat Europa wel kan bijdragen aan onderhandelingen, maar dat Moskou niet mag bepalen wie namens de EU plaatsneemt aan de onderhandelingstafel — een verwijzing naar suggesties over externe bemiddelaars zoals Gerhard Schröder, die in Brussel als ongeschikt worden gezien.

Kernvoorwaarden die de EU noemt voor gesprekken zijn onder meer een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren en het stoppen van sabotage, cyberaanvallen, inmenging in verkiezingen en schendingen van het Europese luchtruim. Ook ligt erkenning van door Rusland bezet Oekraïens grondgebied voor de EU uit den boze; soevereiniteit en zelfstandigheid van Oekraïne moeten volledig worden gerespecteerd en Kiev moet zelf kunnen bepalen bij welke bondgenootschappen het zich aansluit. Verder eist de EU dat Rusland meewerkt aan internationale onderzoeken, aansprakelijkheid accepteert en schade vergoedt.

Kallas noemde daarnaast het weghalen van Russische troepen uit Georgië en Moldavië en de terugkeer van Oekraïense kinderen en gevangenen als aanvullende eisen. De boodschap is politiek significant: de EU profileert zich niet meer als neutrale vredesbemiddelaar maar als geopolitieke actor die actief de uitkomst van het conflict wil beïnvloeden, terwijl zij tegelijkertijd financiële, militaire en diplomatieke steun aan Oekraïne blijft leveren.