Europees Hof dwingt Nederland 140.000 extra Oekraïense asielaanvragen te behandelen

In dit artikel:

Nederland moet ruim 140.000 asielaanvragen van Oekraïners alsnog beoordelen. Het Europese Hof van Justitie heeft bepaald dat de IND deze aanvragen niet onbeperkt mag laten liggen, ook al vallen de betrokken Oekraïners al onder de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming. Nederland koppelde die tijdelijke bescherming aan het indienen van een asielaanvraag, waarna de procedures automatisch werden opgeschort. Andere Europese landen deden dat niet op dezelfde manier.

De uitspraak volgde op een zaak van een Chinese man die in maart 2022 met zijn Oekraïense vrouw en kind naar Nederland vluchtte. Hoewel hij tijdelijke bescherming kreeg, bleef een beslissing over zijn asielaanvraag uit. De rechtbank in Arnhem gaf hem gelijk, waarna de Raad van State het Europese Hof om uitleg vroeg.

De IND heeft volgens asieladvocaat Wil Eikelboom en universitair docent Ricky van Oers onvoldoende capaciteit om de enorme groep direct te behandelen. Minister Van den Brink erkent dat de uitspraak extra druk op het asielstelsel legt. Hij wil eerst nieuwe asielaanvragen en de bestaande wachtlijst van ruim 50.000 mensen aanpakken; de Oekraïense aanvragen zouden daarna gefaseerd kunnen volgen, mogelijk met voorrang voor bepaalde groepen zoals gezinnen.

De tijdelijke bescherming biedt Oekraïners onder meer toegang tot werk, opvang, zorg en onderwijs en loopt voorlopig tot maart 2028. Een definitieve beoordeling kan voor een deel van hen tot een Nederlandse asielstatus leiden. Tegelijk kunnen de uitkomst en de onzekerheid over hun verblijf grote gevolgen hebben voor de woningmarkt. Migratiewetenschapper Jan van de Beek schat dat ongeveer 70.000 sociale huurwoningen nodig kunnen zijn. De Raad van State moet de praktische gevolgen van de Europese uitspraak nog verder verduidelijken. JA21 wil bovendien voorkomen dat Oekraïners door de wachttijden recht krijgen op bestaande dwangsommen.