"Geïsoleerde" Orbán blijft lening voor Oekraïne blokkeren: "Hij wil eerst zijn olie zien"
In dit artikel:
De Hongaarse premier Viktor Orbán blokkeert de uitbetaling van een eerder afgesproken lening van 90 miljard euro aan Oekraïne en hield daarmee dossierdominantie op de Europese top in Brussel. De krediettoekenning was politiek in december al goedgekeurd, maar om de middelen daadwerkelijk vrij te maken moet de meerjarenbegroting aangepast worden — een stap die unanimiteit vereist. Orbán koppelt zijn instemming nu expliciet aan het herstel van een beschadigde oliepijpleiding die Russische olie via Oekraïne naar Hongarije en Slovakije transporteert; zijn boodschap was kort en duidelijk: hij wil eerst de olie zien stromen.
Tijdens de top probeerden Europees Raadsvoorzitter António Costa en de andere staatshoofden anderhalf uur lang om Orbán van gedachten te doen veranderen. Ze wezen erop dat de lening en het herstel van de pijpleiding feitelijk losse dossiers zijn en dat de EU zelfs een expertteam naar Oekraïne stuurde en aanbiedde de herstelkosten te dragen. Dat overtuigde Orbán niet; hij bleef vasthouden aan zijn voorwaarde en bleek uitgesproken onbuigzaam. Volgens meerdere leiders is het vertrouwen tussen Orbán en de meeste collega’s vrijwel verdwenen; alleen de Slovaakse premier Robert Fico steunde hem openlijk. Tijdens de bijeenkomst was Orbán duidelijk geïsoleerd, ook zichtbaar tijdens het videogesprek met president Zelensky.
De blokkade komt op een kritiek moment: de Europese Commissie wilde de eerste schijf van de lening begin april overmaken omdat Oekraïne anders in acute liquiditeitsproblemen zou raken. Het Internationaal Monetair Fonds heeft intussen een nieuw steunpakket goedgekeurd, wat Oekraïne uitstel tot ongeveer mei geeft. Dat biedt even ademruimte, maar veel meer vertraging is gevaarlijk voor Kiev.
Binnen EU-kringen wordt Orbáns houding scherp veroordeeld en deels gezien als binnenlandse politiek — hij voert campagne met een hard anti-Oekraïense toon richting parlementsverkiezingen op 12 april. Sommige leiders bespraken alternatieven zoals bilaterale leningen van lidstaten aan Oekraïne, maar de meeste willen niet opnieuw verstrikt raken in langdurige discussies over dit dossier en vermijden het beeld van toegeven aan één lidstaat. Zelensky benadrukte in het videogesprek dat de lening een cruciale financiële veiligheidsreserve is die nu al maanden niet werkt.