Zeiljacht en vervalst paspoort: zit Oekraïense ex-militair achter sabotage Nord Stream-pijpleidingen? Proces start

In dit artikel:

In Hamburg begint het proces tegen de 49-jarige Oekraïner Serhi Koeznjetsov, die volgens de Duitse aanklagers de leiding had over het team dat in september 2022 de Nord Stream-pijpleidingen saboteerde. De explosies in de Oostzee vernielden drie van de vier leidingen, waardoor grote hoeveelheden aardgas ontsnapten en de verbindingen onbruikbaar werden. Nord Stream 1 was toen al stilgelegd vanwege het conflict rond Oekraïne; Nord Stream 2 was nooit in gebruik genomen.

Volgens het onderzoek huurde een groep Oekraïners voor bijna 12.000 euro het zeiljacht Andromeda, vermoedelijk met vervalste identiteitsdocumenten. Vanuit het jacht zouden duikers bij het eiland Bornholm zes explosieven met tijdontstekers op de leidingen hebben bevestigd. De groep zou hebben bestaan uit militairen, duikers en een schipper. Een andere Oekraïense verdachte werd in Kroatië opgepakt, maar is inmiddels vrijgelaten.

Koeznjetsov werd in augustus 2025 in Italië gearresteerd tijdens een vakantie en in november aan Duitsland uitgeleverd. Aanklagers zeggen dat hij onder een valse naam reisde en wijzen onder meer op foto’s, verkeerscamerabeelden en informatie op zijn telefoon over de Oostzee, de waterdieptes en de technische kenmerken van de leidingen. Zijn advocaat ontkent de betrokkenheid en stelt dat direct, overtuigend bewijs ontbreekt.

Het proces moet ook meer inzicht geven in een mogelijke betrokkenheid van Oekraïense overheidsinstanties. De Duitse federale aanklager vermoedt dat de operatie in opdracht van Oekraïense instanties en met betrokkenheid van de strijdkrachten werd uitgevoerd. Voormalig inlichtingenofficier Roman Tsjervinski en oud-legerbevelhebber Valeri Zaloezjny worden in verband gebracht met de vermeende organisatie en goedkeuring, maar ontkennen dat. Ook is niet bewezen dat president Volodymyr Zelensky van de operatie wist; hij ontkent dat Oekraïne achter de sabotage zat.

De zaak is de eerste strafrechtelijke procedure over de Nord Stream-aanslag, maar de rechtbank behandelt niet het volledige politieke vraagstuk. Er staan tot 17 december zestien zittingsdagen gepland, met aanvullende zittingen in januari en februari 2027.