"Zet die roze bril af, België": commandant Oekraïense dronetroepen waarschuwt voor Russische dreiging

In dit artikel:

In een beveiligd hoofdkwartier in het zuidoosten van Oekraïne vertelt Robert Brovdi, alias Magyar, aan VRT NWS hoe Oekraïne de droneoorlog voert. De voormalige zakenman richtte kort na de Russische invasie de eenheid ‘Vogels van Magyar’ op. Die groeide uit tot de 414e brigade, een volledig op drones gerichte gevechtseenheid. Inmiddels leidt Brovdi alle Oekraïense dronetroepen.

Volgens Oekraïense cijfers waren drones in maart goed voor 96 procent van de Russische verliezen, al zijn die aantallen moeilijk onafhankelijk te controleren. Brovdi zegt dat Oekraïne jaarlijks ongeveer 10 miljoen drones produceert en dat zijn eigen eenheid maandelijks meer dan 250.000 gevechtsmissies uitvoert. Drones beperken volgens hem het tekort aan Oekraïense manschappen en maken een steeds groter deel uit van de aanvallen en bevestigde treffers.

Oekraïne voert ongeveer 95 procent van zijn droneaanvallen uit aan het front. De overige acties zijn gericht op doelen in Rusland, waaronder Moskou. Brovdi verdedigt die aanvallen als een bewuste poging om de oorlog en de druk ervan naar Russisch grondgebied te brengen. Volgens hem is het Europese deel van Rusland daardoor geen veilig achterland meer.

De snelle technologische ontwikkeling baart hem tegelijk zorgen. Hij vreest dat drones binnenkort door terroristen, hooligans of volledig autonoom kunnen worden ingezet. Volledig zelfstandige wapens vindt hij ethisch problematisch, omdat onduidelijk is hoe ze burgers van militairen en legitieme doelen van andere objecten zouden onderscheiden. Daarom probeert hij Oekraïense piloten op grotere afstand van de frontlijn te laten opereren.

Brovdi waarschuwt dat Europese landen onvoldoende tijd nemen om zich aan deze vorm van oorlogvoering aan te passen. Ze moeten volgens hem niet simpelweg de beste drone kopen, maar eerst hun eigen kwetsbaarheden bepalen en gespecialiseerde eenheden voor onbemande systemen oprichten. België heeft volgens hem een bijzonder profiel door zijn strategische haven, productie- en overslaginfrastructuur en de korte kustlijn van 67 kilometer, waar belangrijke kabels en pijpleidingen liggen.

Hij verwijst naar de drone-incidenten die vorig najaar het vliegverkeer op Zaventem en in Luik verstoorden en naar meldingen boven of nabij de militaire bases van Elsenborn, Marche-en-Famenne en Kleine-Brogel. De daders zijn niet bewezen, maar volgens de Britse denktank IISS maakten de voorvallen mogelijk deel uit van een Russische dronecampagne in Europa. Brovdi noemt het geen toeval, maar vermoedelijke verkenningsoperaties.

De oprichting van de Belgische drone-eenheid 80X in Peutie, op 9 juli, noemt hij een goede stap. Wel pleit hij voor een verdedigingslinie langs de kust die kleine luchtdoelen kan opsporen en zo nodig uitschakelen. Hij vindt de geplande aankoop van tien NASAMS-systemen en twintig Skyranger 30-kanonnen niet per definitie verkeerd, maar waarschuwt dat zware en dure systemen niet volstaan tegen goedkope drones. België moet volgens hem eerst één gespecialiseerde eenheid uitbouwen in plaats van het hele leger tegelijk aan te passen.

Ook toeristische trekpleisters en politieke instellingen beschouwt hij als mogelijke zachte doelwitten. Daarnaast ziet hij België als een belangrijk onderdeel van de hybride strijd rond Euroclear in Brussel, waar ongeveer 193 miljard euro aan bevroren Russische tegoeden wordt bewaard. Rusland zou volgens Brovdi met desinformatie, intimidatie of andere druk kunnen proberen te verhinderen dat het geld voor Oekraïne wordt gebruikt, of de Belgische publieke opinie angst aanjagen.

Tot slot verwacht Brovdi nog voor Nieuwjaar een nieuw Russisch offensief met mogelijk 300.000 tot 600.000 manschappen. Oekraïne bereidt zich daarop voor met een nog grotere inzet van drones. Hij verwacht dat veel nieuwe Russische rekruten slecht voorbereid zullen zijn, maar zegt dat Oekraïne hen met onbemande systemen zal proberen tegen te houden.